Sterke Verhalen

Hoe een initiatief van vier ervaringsdeskundigen tot een bijzonder project
leidde.

Een groep ervaringsdeskundigen ergerden zich enorm aan al die wilde verhalen die over
mensen in armoede en sociale uitsluiting verteld worden. Veelal worden deze mensen
afgeschilderd als laagopgeleid, lui, kansloos, tegendraads. En steeds weer legt men de
verantwoordelijkheid voor alles bij deze mensen zelf. De groep ervaringsdeskundigen kwam
in 2022 samen om hier iets aan te doen. Niet langer zielige verhalen of negatieve woorden
over de mensen in armoede, maar laten zien wat ze allemaal aan positieve acties
neerzetten. Zij kregen daarbij ondersteuning vanuit CMO STAMM.

CMO STAMM zet zich in voor een inclusieve en veerkrachtige samenleving in de provincies
Groningen en Drenthe. Als kenniscentrum voor sociaal-maatschappelijke vraagstukken
verbinden ze mensen, ideeën en oplossingen. Met onafhankelijke onderzoeken en
innovatieve projecten wil CMO STAMM impact maken op thema’s als armoede, gezondheid
en werkgelegenheid. Samen met partners creëren ze kansen en doorbraken voor een betere
toekomst.

Deze samenwerking, waaraan bij de start vier ervaringsdeskundigen deelnamen, waaronder
een van de teamleden van EAPN Nederland, leidde in 2022 tot bijeenkomsten in Coevorden
en Groningen stad en tot het opnemen van de eerste podcasts, in samenwerking met
Noorderpoort (een ROC uit de regio), met daarin zogeheten ‘krachtverhalen’ van
ervaringsdeskundigen. Gesprekken waarin het omslagpunt én de kracht van iemand
levensverhaal centraal staat. Zo is het project ‘Sterke verhalen’ in dat jaar ontstaan, en in de
jaren daarna uitgebreid naar meer bijeenkomsten in meer gemeenten in de provincies
Groningen en Drenthe en meer podcastopnames De podcastopnames worden landelijk
gebruikt als lesmateriaal.

Vanaf 2025 is Sterke verhalen een zelfstandig project onder de vlag van de Alliantie van
Kracht. Dit is een opgavennetwerk waarbinnen de provincies Groningen en Drenthe wordt
samengewerkt met provincies, gemeenten, maatschappelijke organisaties en betrokken
bedrijven om aandacht en handelingsperspectief voor het doorbreken
van(generatie)armoede te vragen.

Het publiek waar men zich op richt zijn politici, ambtenaren, welzijnswerkers, professionele
ervaringsdeskundigen en de ervaringsdeskundigen als zodanig. Hen willen ze meenemen in
hun verhalen, de verhalen van sterke mensen die alles behalve zielig, lui of onbekwaam zijn.
Mensen die maatschappelijk actief zijn, die zelfstandig werk zoeken en die wel degelijk veel
positiefs te melden hebben.

Met Sterke verhalen wordt er gebouwd aan een mooi initiatief. Voor de deelnemende
ervaringsdeskundigen wordt een vergoeding voor hun inzet geregeld en bij veel
bijeenkomsten wordt samen gegeten, zodat ook tijdens het eten het gesprek verder gevoerd
kan worden. Begrip kweken is iets dat niet alleen via de overdracht van een verhaal gebeurt,
maar door met elkaar in gesprek te gaan, door te luisteren en te begrijpen hoe mensen
omgaan met hun veranderde situatie.

Om de dialoog aan te moedigen en initiatieven die op een andere wijze armoede aanpakken
bekendheid te geven, is vanaf 2023 de Zo-kan-het-ook Award ontstaan. Een prijs die jaarlijks
uitgereikt wordt. Het is een kenmerkend beeldje en een prijs van 500 euro voor het meest
bijzondere lokale project dat zich inzet tegen (generatie)armoede en sociale uitsluiting
binnen de provincies Groningen en Drenthe. Inmiddels hebben een speciale
ontmoetingsplek, een kringloopwinkel en een weggeefwinkel de award in ontvangst mogen
nemen.

In 2025 heeft Sterke verhalen voor het eerst een congres georganiseerd op de unieke plek
van Museum De Proefkolonie in Frederiksoord. Dit jaar, op vrijdag 2 oktober aanstaande,
organiseert Sterke verhalen het congres ‘Verhalen die Versterken’ samen met EAPN
Nederland, Expertisecentrum Sterk uit Armoede, stichting No Need to Hide, Noorderpoort,
Hanze en Museum De Proefkolonie, ondersteund door de Alliantie van Kracht en CMO
STAMM.

Het ontstaan van Frederiksoord hangt samen met de Maatschappij van Weldadigheid die
in 1818 werd opgericht. De naam Frederiksoord is afkomstig van de beschermheer van de
organisatie: prins Frederik van Oranje-Nassau. De Maatschappij van Weldadigheid stichtte
rond 1820 koloniën op de grens van de provincies Drenthe, Overijssel en Friesland, onder
andere bij het dorp Vledder. Frederiksoord was aanvankelijk een proefkolonie en in 1818
gesticht. Verpauperde gezinnen uit de grote steden werd daar een bestaan geboden door ze
de woeste gronden in het gebied te laten ontginnen en bewerken.  De Maatschappij van
Weldadigheid is een in 1818 opgerichte particuliere organisatie van Johannes van den
Bosch. Doel was armoede bestrijden door arme stedelingen land te laten ontginnen in
landbouwkoloniën. Dit unieke sociale experiment geldt als een vroege vorm van de moderne
verzorgingsstaat. Het congres vindt dus bewust plaats waar al eeuwen geleden de armen –
gedwongen- bijeen gezet werden om ze ‘te helpen’, hoe dat verder ook in te vullen is.
Feit is dat dit congres in Frederiksoord inmiddels een status opgebouwd heeft. Ruim honderd
deelnemers spreken 2 oktober over ervaringsdeskundigheid en generatiearmoede. Er zijn
workshops en er worden ‘krachtverhalen’ vertelt. Doel is om de ervaringsdeskundige en de
ervaringsdeskundigheid meer bekendheid te geven. Want, zo zeggen deze organisaties:
‘Ervaringsdeskundigheid is een beroep.’

Het project Sterke verhalen legt tijdens het congres de nadruk op de bewustwording, onder
andere door het geven van een workshop. Met stellingen als “Het is jouw eigen schuld” aan
de pranger te stellen en door informatie te geven over de mogelijkheden om zelf stappen te
zetten en zo mee te werken aan de zo broodnodige verandering. Sterke verhalen is niet zo
maar een van de vele projecten, het is vanuit een klein initiatief inmiddels uitgegroeid tot één
van de leidende projecten op het gebied van ervaringsdeskundigheid in de beide provincies.

Meer informatie over het aankomende congres lees je op:
https://alliantievankracht.nl/agenda/congres-ervaringsdeskundigheid-verhalen-die-
versterken/

Wil je de podcasts van Sterke verhalen beluisteren? Dit kan op het Spotify kanaal, via:
https://open.spotify.com/show/1cGHl5uElERU5EiHIq8q2i?si=9ea279f66ef44817

Fotograaf: Leonore van der Heide